Xem tất cả
Sơ đồ hướng dẫn tham quan
Quảng cáo
 
  Nghiệp vụ      
NHỮNG TÊN GỌI CỦA ĐỒI A1 TRƯỚC VÀ TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ NĂM 1954

Từ xưa đến nay ngọn đồi này đã có rất nhiều tên gọi khác nhau. Gắn với lịch sử hình thành của xứ Mường Thanh, “Đồi Lạng Chượng” là tên gọi đầu tiên mà sử sách ghi lại của đồi A1 bắt nguồn từ câu chuyện lịch sử nhuốm đầy màu sắc giai thoại từ thế kỷ XI – XII cho đến trước khi người Pháp đặt chân xâm lược Điện Biên. Đến khi Thực dân Pháp chiếm đóng Điện Biên, ngọn đồi này được gọi là “Đôi Đồn Tây”, “ Đồi E-li-an 2”; từ chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 cho đến ngày nay ngọn đồi được gọi là “Đồi A1”.

Trước chiến dịch Điện Biên Phủ:

Tên gọi Lạng Chượng: Lạng Chượng là người dân tộc thái, sống vào cuối thế kỷ XI đầu thế kỷ XII. Lạng Chượng là con út của Tạo Lò (Mường Lò: Văn Chấn - Yến Bái ngày nay) đã nhìn thấy sự trù phú của và vị trí quan trọng của đất Mường Thanh và có ao ước được làm chủ vùng đất này. Lạng Chượng vốn là một chiến tướng, năm 30 tuổi bắt đầu ông bắt đầu chiêu binh mãi mã, những đoàn quân chinh chiến của Mường Lò do Lạng Chượng dẫn đầu bắt đầu đi “mở đất”. Từ cánh đồng Mường Lò đoàn quân đi xuôi xuống đánh chiếm các mường ở tả ngạn sông Đà, họ đến đánh chiếm đất của các chúa mường thuộc vùng Sơn La. Khi Lạng Chượng đánh đến Mường Muổi (Thuận Châu - Sơn La), sau nhiều trận giao chiến Lạng Chượng không thắng được đã tính kế thu phục chúa Mường Muổi mà không phải đổ máu, Lạng Chượng đã xin làm con rể chúa Mường Muổi, lấy nàng Ho Quảng là con gái chúa Ăm Poi làm vợ, chính vì vậy Lạng Chượng đã có được lòng tin của bố vợ. Sau khi gả con gái cho Lạng Chượng, Ăm Poi dẫn quân lên Mường Thanh, vợ chồng Lạng Chượng cũng lên theo. Ăm Poi dũng mãnh về quân sự  nhưng nhẹ dạ, cả tin đã không thắng nổi sự toan tính của Lạng Chượng nên Ăm Poi đã bị Lạng Chượng giết chết. Khi đã chiếm được đất Mường Thanh, Lạng Chượng lập dinh lũy ở quả đồi có vị trí quan trọng này, kể từ đó quả đồi này được gọi là Lạng Chượng.

Tên gọi “Đồi đồn Tây”: Rạng sáng ngày 01/9/1858 thực dân Pháp nổ phát súng đầu tiên tấn công vào bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng. Sự kiện này đã mở đầu cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam chống thực dân Pháp xâm lược. Đến năm 1890 Thực dân Pháp đặt ách cai trị ở Lai Châu (bao gồm Lai Châu và Điện Biên ) ngày nay. Năm 1908, Pháp bắt đầu củng cố việc cai trị ở Lai Châu, Sơn La. Ngày 28/6/1909, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập tỉnh Lai Châu, đồng  thời đặt Lai châu vào Đạo quan binh thứ 4. Thực dân Pháp khi đặt chân lên Điện Biên đã thấy được tầm quan trọng của đồi Lạng Chượng. Từ khi Điện Biên Phủ thuộc Đạo quan binh 4, viên Đại úy người Pháp - một quan binh kiêm quan cai trị đã xây dựng tòa sở của mình ở đỉnh đồi. Từ đó nhân dân ta gọi ngọn đồi này là “Đồi Đồn Tây”. Ngày 03/9/1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn Đông Dương, quân Pháp tại Lai Châu, Điện Biên bị quân Nhật truy kích ráo riết phải bỏ chạy sang Vân Nam, Trung Quốc, chờ thời cơ quay lại Lai Châu, Điện Biên. Khi đến thế chân quân Pháp tại Điện Biên, quân Nhật cũng đóng quân trên quả đồi này. Ngày 15/8/1945, phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng đồng minh, Nhật rút khỏi Việt Nam.

Tên gọi “Đồi Ê-li-an 2”: Ngày 20/11/1953, Thực dân Pháp nhảy dù chiếm đóng Điện Biên Phủ, Quân đội Viễn chinh Pháp đã xây dựng nơi đây thành một Tập đoàn cứ điểm mạnh nhất chưa từng có ở Đông Dương, một pháo đài bất khả xâm phạm, gồm 49 cứ điểm, chia làm 3 phân khu và khoanh thành 8 cụm cứ điểm. Phân khu Trung tâm được quân Pháp đánh giá là phân khu quan trọng nhất gồm có 5 ngọn đồi phòng thủ phía Đông trong đó có “Đồi đồn Tây” là một trong những cao điểm quan trọng bậc nhất của quân Pháp ở Điện Biên Phủ. Quân Pháp gọi “đồi đồn Tây” là “Yết Hầu”, “Chìa khóa” của Tập Đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ nên đã xây dựng, củng cố các lô cốt, hầm ngầm kiên cố vững chắc và đặt cho ngọn đồi này một cái tên mỹ miều là “Đồi Ê-li-an 2”.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ:

Tên gọi “Đồi A1”: Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đồi A1 là ký hiệu mà quân đội Nhân dân Việt Nam đặt cho quả đồi này. A1 có vị trí quan trọng trong cụm đồi phía Đông là cao điểm quan trọng bậc nhất của hệ thống phòng ngự Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Nếu như ta tiêu diệt được cứ điểm này thì phân khu trung tâm không còn đủ sức chống đỡ và Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ cũng bị uy hiếp nghiêm trọng.Vì vậy quân Pháp quyết giữ bằng mọi giá thì quân ta quyết giành giật tới cùng. Tại đồi A1, trận chiến đấu diễn ra 39 ngày đêm vô cùng ác liệt, ta giành giật với địch từng tấc đất, từng chiến hào. Cuối cùng kế hoạch dứt điểm đồi A1 được thực hiện bằng cách đào hầm ngầm đặt 960 kg thuốc nổ. Đúng 20 giờ 30 phút ngày 06/5/1954 khối bộc phá được giật nổ, quân ta từ các hướng tiến lên tiêu diệt toàn bộ cứ điểm A1. Trận chiến đấu tại cứ điểm A1 kết thúc lúc 4 giờ 30 phút ngày 07/5/1954. A1 - “Chìa khóa” của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị phá vỡ, giải phóng được cứ điểm này tạo bàn đạp cho Quân đội Nhân dân Việt Nam nhanh chóng tấn công sang hầm De Castries và bắt sống tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

 Đồi A1 là một ký hiệu, là sự chiến thắng được lịch sử ghi nhận và ngọn đồi này đã có tên gọi “Đồi A1” từ đó, một cái tên gắn với chiến công hiển hách của Quân đội Nhân dân Việt nam góp phần làm nên chiến thắng vang dội chấn động địa cầu giờ đã trở thành bất tử./.

Đồi A1 ngày nay

Hồng Lưỡng

 


[ ]

Tin liên quan
Nhìn lại công tác sưu tầm của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ trong những năm qua
Bảo tàng Chiến thắng lịch sử ĐBP đẩy mạnh các hoạt động chào mừng 60 năm ngày chiến thắng
 
  Thư viện ảnh
Liên kết website
Thống kê
 

 

Trang thông tin điện tử BẢO TÀNG CHIẾN THẮNG LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Nam Hải - Giám đốc
Địa chỉ: Phố 3, phường Mường Thanh, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
Điện thoai: Văn phòng: 0215.3.828208. Phòng bán vé tại Bảo tàng: 0215.3.831341; Mail: btctlsdbp@gmail.com
Chỉ được phát hành lại thông tin từ website này khi có sự đồng ý bằng văn bản của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ